INSCENIZACJA
"CIEKAWE PRZYGODY WODY"
Miejsce akcji:
- Garnek z wodą.
Postaci:
- Narrator, lód, woda, para wodna, drobiny (I-VI).
Treści - trzy stany skupienia materii:
- nazwa wody w różnych stanach skupienia;
- właściwości lodu, wody i pary wodnej;
- nazwa zjawisk zmiany stanu skupienia:
- topnienie;
- parowanie;
- wrzenie;
- skraplanie;
- krzepnięcie.
- Temperatura topnienia i wrzenia.
Scena I.
Narrator :
- Jest zima, trzaskający mróz, garnek z lodem stoi na
balkonie. Drobiny taką oto wiodą rozmowę.
Drobina I:
- Ojej, dlaczego tu tak ciasno?
Drobina II:
- Nie ma miejsca żeby pobiegać.
Drobina III:
- Jaki tu porządek!
Lód :
- Jestem ciałem stałym. Nazywam się lód. Jestem
kruchy i twardy, nie mam barwy, smaku i zapachu. Składam
się z drobin ułożonych bardzo blisko siebie i w sposób uporzadkowany.
Scena II.
Narrator:
- Garnek z lodem przyniesiono do mieszkania
...................
Jest temperatura 0 ° Celsjusza. Drobiny znów rozmawiają.
Drobina I:
- Co się dzieje?
Drobina II:
- Robi się coraz cieplej.
Drobina III:
- Mam coraz więcej miejsca.
Drobina IV:
- Chyba pospaceruję.
Drobina V:
- I ja też.
Drobina VI:
- Zrobił się bałagan.
(drobiny rozsuwają się i przemieszczają wewnątrz
naczynia)
Woda:
Jestem cieczą - nazywam się woda. Nadal nie mam barwy,
zapachu
i smaku, ale nie jestem już twarda i krucha, mogę się
przelewać, wypełniam dolną część naczynia, przyjmując
jego kształt. Składam się
z tych samych drobin co lód, ale ułożonych chaotycznie
i w nieco większych odległościach niż w lodzie, moje
drobiny mogą się przemieszczać.
Narrator:
- Zjawisko przejścia substancji ze stanu stałego w
stan ciekły wskutek ogrzewania nazywamy topnieniem, a
temperaturę w której ten proces zachodzi nazywamy
temperaturą topnienia.
Dla wody temperatura topnienia wynosi 0°C.
Scena III.
Narrator:
- Temperatura wody nadal wzrasta i osiąga temperaturę pokojową.Drobiny tak znów rozmawiają.
Drobina I:
- Mam w sobie tyle energii, że chyba poskaczę.
Drobina II:
- Może ja też spróbuję.
Drobina III:
- I ja też.
Drobina IV:
- I ja.
Drobina V:
- Żegnajcie.
(część drobin z powierzchni opuszcza naczynie)
Narrator:
- Obserwowaliśmy zjawisko parowania, czyli
przechodzenia substancji ze stanu ciekłego w stan gazowy
wskutek ogrzewania. Proces ten zachodzi w temperaturze wyższej
od temperatury topnienia i tylko na powierzchni cieczy.
Scena IV.
Narrator:
- Garnek z wodą postawiono na palniku gazowym i
ogrzewano. Drobiny wciąż dyskutują.
Drobina I:
- Mam coraz więcej energii.
Drobina II:
- Energia mnie rozpiera.
Drobina III:
- Jak tu teraz dużo miejsca!
Drobina IV:
- Patrz gdzie pędzisz!
(drobiny uciekają z całej objętości cieczy)
Narrator:
- Jest temperatura 100°C.
Para wodna:
- Jestem gazem. Nazywam się para wodna. Jestem
zbudowana
z takich samych drobin jak lód i woda. Moje drobiny są
ułożone chaotycznie i w dużych odległościach od
siebie oraz przemieszczają się. Nie mam barwy, smaku i
zapachu.
Narrator:
- Jeśli proces parowania przebiega w stałej
temperaturze i odbywa się w całej objętości cieczy to
nosi nazwę procesu wrzenia, a temperatura, w której to
zjawisko zachodzi nazywa się temperaturą wrzenia. Dla
wody temperatura wrzenia wynosi 100°C.
Możliwe są procesy odwrotne, które zachodzą wskutek
oziębiania substancji. Są to:
- Skraplanie - przechodzenie substancji ze stanu
gazowego w stan ciekły;
- Krzepnięcie - przechodzenie substancji ze stanu ciekłego
w stan stały, w tej samej temperaturze co topnienie.
Helena Brzozowska-Cieśluk
Ewa Litman
SP nr2 w Ełku