
SCENARIUSZ
DO PRZEPROWADZENIA
LEKCJI PRZYRODY W KLASIE PIĄTEJ
SZKOŁY PODSTAWOWEJ
Temat: Płazy- zwierzęta wodne czy lądowe?
Autor scenariusza : mgr inż. Regina Merchelska
nauczyciel przyrody
Szkoła Podstawowa nr 5 w Ełku
TEMAT LEKCJI: Płazy- zwierzęta wodne czy lądowe?
CELE LEKCJI
Wiadomości- uczeń potrafi:
wskazać miejsca występowania płazów w najbliższej okolicy i w Polsce,
dokonać podziału płazów na ogoniaste i bezogonowe,
opisać żabę jako organizm wodno-lądowy,
wymienić nazwy płazów występujących w Polsce z uwzględnieniem chronionych.
- analizować ilustracje i zdjęcia płazów,
- wykazać cechy przystosowujące żabę do życia w środowisku wodnym i lądowym ,
- omówić rozwój żaby,
- dowieść konieczność ochrony gatunkowej płazów,
- zastosować różne źródła informacji (obserwacje, film, podręcznik, przewodniki, atlasy, plansze, mapa Polski)
- rozpoznawać płazy występujące w swoim regionie.
- współpracować w zespole,
- angażować się w pracę na lekcji,
- dostrzegać walory przyrodnicze swojego regionu,
- dostrzegać potrzebę ochrony płazów.
METODY PRACY
FORMY PRACY
ŚRODKI DYDAKTYCZNE
CZAS TRWANIA LEKCJI
PROWADZĄCY
ŚCIEŻKI EDUKACYJNE
W trakcie opracowania tematu uczniowie realizują treści ścieżki czytelniczej, medialnej, ekologicznej i regionalnej.
Osiągnięcia uczniów dotyczące ścieżek.
Uczeń potrafi:
| Lp. | PRZEBIEG LEKCJI: |
|
| I | Część wstępna (2min.)
Czynności nauczyciela 1.Cynności organizacyjne związane z lekcją, podział uczniów na grupy |
Czynności uczniów 1.Uczniowie wchodząc do klasy losują literki i zajmują miejsca przy odpowiadającym ich literkom stanowiskach pracy. 2.Przygotowują się do lekcji, wybierają lidera grupy. |
| II | Wprowadzenie
(5min.) Czynności nauczyciela 1.Nauczyciel poleca uczniom podzielić zwierzęta znajdujące się na ilustracjach według ustalonego przez siebie kryterium. 2.Pomaga uczniom we wskazaniu miejsc gdzie żyją te zwierzęta. 3.Wprowadza pojęcie płazy, uwzględniając podział na ogoniaste i bezogonowe. |
Czynności
uczniów 1.Wyjmują z kopert ilustracje zwierząt, dokonują podziału. Przedstawiają wyniki klasyfikacji według wybranego kryterium. 2.Wymieniają miejsca gdzie spotkali się z takimi zwierzętami. 3.Liderzy podnoszą literki nadane ich grupom. Wszyscy układają hasło-PŁAZY. Wyróżniają w obrębie tej grupy zwierząt płazy ogoniaste i bezogonowe. |
| III | Realizacja nowego materiału(30') Czynności nauczyciela 1.Podaje temat, zapoznaje z celami lekcji oraz zasadami oceny pracy na lekcji. 2.Poleca wykonać w zeszycie ucznia zad.1str.112. 3.Prezentuje gatunki płazów ogoniastych i bezogonowych, podając ich nazwy gatunkowe oraz wskazuje na mapie Polski miejsca ich występowania. 4.Prezentuje zdjęcia płazów żyjących w naszym regionie. 5.Przedstawia w oparciu o planszę budowę zewnętrzną żaby. 6.Pomaga uczniom we wskazaniu cech żaby, które przystosowują ją do życia w wodzie i na lądzie. 7.Zapoznaje z cechami żaby napisanymi na paskach papieru. 8.Prezentuje fragment filmu o płazach. Zadaje pytania: -W jakim celu żaby odbywają wędrówki? -W jakiej porze roku rozmnażają się żaby? -W jakim środowisku odbywa się ich rozwój? 9.Poleca obserwację cyklu rozwojowego żaby na podstawie preparatów formalinowych i zatopionych w polimalu- Rozwój żaby. Wyjaśnia kolejne stadia rozwoju żaby: *zapłodnienie zewnętrzne* jaja w galaretowatej osłonce-skrzek* larwa-kijanka *młoda żabka* żaba dorosła. Akcentuje proces przeobrażenia (metamorfozy) u żab. 10.Podaje i wyjaśnia przyczyny wymierania płazów, porusza celowość ich ochrony, wymienia gatunki chronione. |
Czynności uczniów 1.Słuchają informacji przekazywanych przez nauczyciela, zaznaczają temat lekcji w zeszytach ucznia. 2.Wpisują, gdzie można spotkać płazy. 3.Śledzą prezentację nauczyciela, analizują ilustracje płazów w atlasie do przyrody str.62.Następnie uzupełniają tabelę(zad.2 zeszyt ucznia), wpisując nazwy płazów ogoniastych i bezogonowych. 4.Oglądają zdjęcia płazów żyjących w najbliższej okolicy. 5.Zaznaczają na rysunku żaby poszczególne jej części(zad.3 str.112 zeszyt ucznia). 6.Na podstawie podręcznika str.58,59 omawiają zagadnienia: -w jaki sposób żaba oddycha, -w jakim środowisku i w jaki sposób żaba zdobywa pokarm , -jak porusza się żaba w wodzie, -jak porusza się żaba na lądzie. 7.Przyporządkowują przedstawione cechy i wpisują w odpowiednie miejsce do tabeli(zad.4 b zeszyt ucznia) 8. Oglądają film, odpowiadają na pytania. 9.Obserwuja cykl rozwojowy żaby, nazywają kolejne stadia rozwoju. W moich notatkach(zeszyt ucznia str.114) numerują kolejne etapy w cyklu rozwojowym żaby. 10. Odpowiadają na pytania: -Kiedy i gdzie najczęściej giną żaby? -Dlaczego należy chronić płazy? |
| IV | OCENA
PRACY UCZNIÓW(2') Czynności nauczyciela 1.Ocenia osoby wyróżniające się w pracy na lekcji (oceny do dziennika). |
Czynności
uczniów 1.Nagradzają brawami swoich kolegów. |
| V | PRACA
DOMOWA(2') Czynności nauczyciela 1.Poleca wykonać zad.5 str.113 w zeszycie ucznia. 2.Zachęca do korzystania z różnych źródeł wiedzy i wykonania pracy domowej dla dociekliwych. Pytania zamieszczone są na kartkach: -Czy istnieją płazy beznogie? -Co to jest neotenia? |
Czynności
uczniów 1,2.Zapoznają się i notują temat pracy domowej. |
| VI | PODSUMOWANIE
LEKCJI.EWALUACJA(4') Czynności nauczyciela 1.Przypomina zagadnienia i problemy poruszone w czasie lekcji Prosi, aby wszyscy uczniowie spróbowali jeszcze raz przeżyć w myślach, to co się działo. 2.Zapoznaje z innym, nowym sposobem oceny lekcji przez uczniów-Zanurzenie. |
Czynności
uczniów 1.Wychodzą na korytarz, ustawiają się w kręgu, zamykają oczy. 2.Wyobrażają sobie, że stoją na brzegu jeziora, które symbolizuje wiedzę przekazywaną podczas zajęć. Oceniają jak bardzo udało im się "zanurzyć w owym jeziorze"- wchodzą w środek kręgu, robią krok do przodu, bądź pozostają na obwodzie kręgu. |
Literatura uzupełniająca dla nauczycieli :
Dzwonkowski R.: Podręczny leksykon przyrody polskiej, Wydawnictwo RTW Warszawa 2001
Gucwińskia A. Strojny W.: Znajomi z ZOO., PWRiL, Warszawa 1986
Gruber U.: Płazy i gady-gatunki środkowoeuropejskie., Multiko 1997
Młynarski M.: Płazy i gady., WSiP 1987