Materiał do pracy z rodzicami

Jak rozpoznać, czy dziecko bierze narkotyki ?

W dzisiejszych czasach narkotyki stały się dostępne w wielu miejscach: w szkole, na ulicy, w dyskotece. Bardzo wielu rodziców żyje w poczuciu niepewności a wręcz strachu przed tym, że ich dziecko pewnego dnia sięgnie po jeden z nich, uzależni się i zostanie narkomanem. Każdy kontakt z narkotykami rzeczywiście stanowi realne niebezpieczeństwo i może się przydarzyć każdemu dziecku, także i naszemu. Powinniśmy jednak zdać sobie sprawę, że wiele zależy również od nas, rodziców, i ze możemy mieć duży wpływ na to czy nasze dziecko sięgnie po środki odurzające.

Bardzo często zdarza się, że dzieci wiedzą na temat narkotyków znacznie więcej od nas rodziców. Informacje ich wynikają przeważnie z mitów krążących wśród młodzieży i nie są

prawdziwe. Jeśli chcemy być dla dziecka autorytetem i partnerem podczas rozmów na ten temat powinieneś:

wykazać się rzetelna wiedzą na temat środków odurzających, aby umieć obalić fałszywe przekonania, jakie nasze dziecko posiada na temat narkotyków,
nauczyć się rozpoznawać sygnały ostrzegawcze, wskazujące na zażywanie środków odurzających.

Podstawowe informacje dotyczące tego, jak zapobiegać uzależnieniom, jak rozpoznawać, że dziecko sięgnęło po narkotyki i co zrobić w takiej sytuacji chcę Państwo przedstawić dzisiaj.

Narkotyki to środki odurzające, naturalne lub syntetyczne substancje zmniejszające wrażliwość ośrodkowego układu nerwowego, hamujące jego reaktywność, w wyniku czego może dochodzić do:

depresji oddechowej (bezpośrednim skutkiem depresji ośrodka oddechowego jest zwolnienie i spłycenie oddychania, nasilające się stłumienie doprowadza zwykle do ustania oddychania. Jeśli w tej sytuacji nie zostanie podjęta sztuczna wentylacja płuc, nastąpi śmierć wskutek uduszenia),
depresji ośrodkowej (ograniczenie lub osłabienie czynności ośrodków nerwowych mózgu i rdzenia przedłużonego).

Zależnie od wielkości dawki powodują uspokojenie, euforię, odurzenie lub sen narkotyczny.

Narkotyki stosuje się także jako leki przeciwbólowe, uspokajające, nasenne

oraz do narkoz (anestezji, narkotyki chirurgiczne).

Ich używanie wiąże się jednakże z niebezpieczeństwem wywołania uzależnienia i przyzwyczajenia do ich zażywania (nałóg), czyli narkomanii, powodujących zmiany osobowości (osobowość - zaburzenia) i wyniszczenie organizmu.

Choroba zwana narkomanią rozwija się w trzech fazach:

1. Faza atrakcyjności narkotyku

Bierze się narkotyki okazyjnie np. przy okazji spotkań towarzyskich, odkrywa się, że narkotyk wprawia w lepsze samopoczucie. Stan rozluźnienia i beztroski po wzięciu nawet niewielkiej dawki czy wypaleniu skręta zdaje się być miły. Nawet, jeżeli nie odczuwa się nic przyjemnego to inni zapewniają, że następnym razem może być fajnie
2. Faza uzależnienia psychicznego
Bez zażycia narkotyku rzeczywistość wydaje się ponura i szara, z czasem dosłownie przerażająca, tęskni się za "byciem na haju". Coraz bardziej pogłębia się psychiczny przymus odurzania się. Z osoby częstowanej człowiek zamienia się w inicjatora narkotykowych "zabaw".
Porzuca stare zainteresowania, odsuwa się od znajomych, którzy nie akceptują narkotyków. Potem zaczynają się wagarowanie w szkole, oszukiwanie rodziców, wydłużanie czasu spędzanego poza domem, zdarzają się nawet drobne kradzieże. W coraz krótszych okresach abstynencji człowiek jest przygnębiony, drażliwy, popada w depresję, często zdarza się mu być agresywnym wobec otoczenia.

3. Faza uzależnienia psychicznego i fizycznego

Od kiedy wystąpi pierwszy głód fizyczny (wymioty, biegunka bole głowy, mięsni, niepokój, zimne poty) narkotyku nie bierze się już po to, żeby było fajnie, tylko żeby nie bolało. Otoczenie zauważa problem. Osoba uzależniona odczuwa wstyd, jednocześnie całą swoją energię przeznacza na organizowanie kolejnej działki

Zgodnie z podziałem środków narkotycznych akceptowanym przez ONZ i Intepol narkotyki dzielą się na trzy grupy:

środki działające opóźniająco na centralny układ nerwowy (barbiturany, opium, morfina, heroina, "Kompot"- polska heroina),

środki pobudzające centralny układ nerwowy (amfetamina, crack, kokaina, liście krzewu kokainowego, ecstasy (w tym UFO),

środki wywołujące zaburzenia w centralnym układzie nerwowym (kanabis, grzyby halucynogenneLSD, substancje wziewne, marihuana, haszysz, olej haszyszowy, meskalina, Bieluń Dziędzierzawa).

Wybrane narkotyki i ich działanie.

Nazwa (grupa) narkotyków	Kontakt jednorazowy	Długotrwałe zażywanie
opium, morfina, heroina	Euforia, niepokój ruchowy lub senność, osłabienie reakcji na światło, brak apetytu, zwężenie źrenic, obniżenie ciśnienia krwi.	Wyniszczenie organizmu, zaparcia, zaburzenia menstruacji, próchnica, zmiany zapalne skóry.
środki wziewne, - rozpuszczalniki, kleje	Niezborność ruchów, agresja, rozszerzenie źrenic, kichanie, kaszel, krwotoki z nosa, mdłości, wymioty, biegunki.	Wyniszczenie organizmu, przekrwienie spojówek, zaburzenia pamięci, niepokój, przygnębienie, oczopląs, zaburzenia snu, osłabienie mięśni.
marihuana, - przetwory liści konopi indyjskich	Euforia połączona z wielomównością, przekrwienie gałek ocznych, nadwrażliwość zmysłów, kaszel, zaburzenie koordynacji ruchowej.	Wychudzenie, zaburzenia snu, przewlekłe zapalenie krtani i oskrzeli, apatia, trudności z koncentracją, zmienność nastrojów.
kokaina, crack - przetwory liści coca	Euforia, pewność siebie, brak potrzeby snu, wzrost aktywności (także seksualnej), rozszerzenie źrenic, wytrzeszcz gałek ocznych, katar, ból gardła, pociąganie nosem	Wyniszczenie organizmu, urojenia, omamy, wybuchy agresji, drgawki, bezsenność, przemiennie brak i wzrost łaknienia. Ponadto crack upośledza oddychanie, powoduje utratę wagi i ataki paranoidalne.
amfetamina	Euforia, duży przypływ energii, brak potrzeby snu, brak apetytu, agresja, rozszerzenie źrenic.	Bezsenność, wychudzenie, zmiany nastroju, wielomówność, drżenie kończyn, wymioty, wysypka, halucynacje, rozszerzenie źrenic.
ecstasy	Podniecenie, zwiększona energia, odporność na zmęczenie i sen, ból głowy.	Niepokój, depresja, obniżenie sprawności intelektualnej, mania prześladowcza, paranoja.
LSD	Zaburzenie koordynacji ruchów, drżenie mięśni, rozszerzenie źrenic, mdłości, psychoza.	Omamy z napadami lęku, apatia, agresja lub depresja, zanik zainteresowań, bezsenność, wiotkość mięśni.

Grzyby halucynogenne

Spośród pięciu tysięcy odmian grzybów znanych przez człowieka - około 80 odmian posiada właściwości psychoaktywne. Są one spotykane, oprócz dalekiej północy, na każdej szerokości geograficznej. Zazwyczaj miały one zastosowanie lokalne, związane z miejscowymi zwyczajami i obrzędami; stosowane były od wieków. Otaczano je czcią na całym świecie, ale szczególny kult grzybów istniał w Ameryce Południowej i Północnej.

Spośród wszystkich grzybów wywołujących halucynacje, na uwagę zasługuję dwa gatunki, współcześnie używane ze względu na właściwości psychodeliczne:

grzyby psylocyble (Psylocyble mexicana / astecorum).
muchomor czerwony (amanita muscaria).

PSYLOCYBLE MEXICANA - Łysiczka lancetowata (Psylocyble semilanceata), rosnąca także w Polsce zawiera nieco mniej substancji psychoaktywnych aniżeli grzyby amerykańskie. Ma to jednak swoje znaczenie tylko w ilości jedzonych jednorazowo grzybów. Przy zjedzonych 50 sztukach mogą wystąpić bardzo poważne zmiany świadomości, a spożycie już około 30 świeżych sztuk powoduje wystąpienie halucynacji.

WYGLĄD - Mały niepozorny grzybek w kolorze zazwyczaj brązowym o cienkiej i delikatnej nóżce oraz stożkowatym kapeluszu.

SUBSTANCJA PSYCHOAKTYWNA - Psylocybina Psylocyna
Działanie psylocybiny w dużej mierze przypomina efekty wywoływane przez LSD, choć jej aktywność nie przekracza 1% aktywności.

EFEKTY UŻYCIA - halucynacje zwiększenie wrażliwości optycznej i słuchowej brak kontaktu z otoczeniem uczucie opuszczenia ciała bierność i obojętność na sygnały zewnętrzne

AMANITA MUSCARIA - Muchomor czerwony (Amanita muscaria) to bardzo rozpowszechniony w całej strefie umiarkowanej grzyb; jest powszechnie znany i z uwagi na właściwości toksyczne - niejadalny. Jednak w niektórych rejonach dalekiej północy, a w szczególności terenach byłego Związku Radzieckiego, był używany przez plemiona zamieszkujące Syberię właśnie ze względu na te właściwości. Obecnie również bywa wykorzystywany przez osoby poszukujące mocnych chemicznych wrażeń.

SUBSTANCJA PSYCHOAKTYWNA - Muscinol Kwas ibotenowy Muskazon
Odurzenie, jakie występuje po wypiciu wywaru z muchomorów czerwonych lub po zjedzeniu pokrojonych i ususzonych jego kawałków w początkowej fazie przypomina stan upojenia alkoholowego. Zachowanie odurzonego może mieć bardzo różny charakter od spokojnego i przygaszonego do stanów silnego rozdrażnienia, a nawet wściekłości. Wszystkie zmysły są bardzo wrażliwe, a w szczególności słuch i wzrok. Normalne oświetlenie staje się nie do zniesienia, najsłabsze dźwięki są wychwytywane, drobne przedmioty przybierają przybierają ogromne rozmiary stając się przeszkodami nie do przebycia

EFEKTY UŻYCIA - gadatliwość i wesoły nastrój silne halucynacje prowadzenie rozmów z wyimaginowanymi osobami wyostrzenie zmysłów

ZAGROŻENIA - Mimo, że zawarte w opisywanych grzybach substancje nie niosą niebezpieczeństwa powstania uzależnienia fizycznego i niemożliwy jest rozwój tolerancji - istnieje jednak, podobnie jak w przypadku innych halucynogenów pewne niebezpieczeństwo uzależnienia psychicznego. "Eksperymentów" z grzybami nie powinny na pewno podejmować osoby o niestabilnej psychice i skłonne do reakcji psychotycznych. W takich przypadkach szok spowodowany uwolnieniem ukrytych psychoz może dorpowadzić do długotrwałego urazu psychicznego. Używanie tych środków jest ryzykownym balansem na krawędzi zdrowia psychicznego stanowczo odradzanym osobom niedojrzałym psychicznie i emocjonalnie, osobom o skłonnościach do depresji bądź paranoi. Osobnym problemem jest regularne odurzanie się grzybami, czasami jeszcze przyjmując i inne narkotyki. Tego typu zachowania muszą zakończyć się tragicznie; w najlepszym przypadku - załamaniem psychicznym. Zagrożeniem w przypadku muchomora czerwonego jest także możliwość pomyłki prowadzącej do zjedzenia innego muchomora, co może spowodować śmierć. Z uwagi na dużą toksyczność istnieje szczególne zagrożenie dla takich organów jak nerki i wątroba.

Inhalanty

Zwyczaj wdychania rozpuszczalników organicznych stosowanych do rozpuszczania kauczuku, farb, lakierów, klejów, tworzyw sztucznych, itp. rozpowszechnił się pod koniec lat sześćdziesiątych w Stanach Zjednoczonych, głównie wśród dzieci i młodzieży z raczej biednych środowisk miejskich. W Polsce, tak jak i w innych krajach, po ten rodzaj narkotyków najczęściej sięgają dzieci i młodzież. Łatwa dostępność do wziewnych środków odurzających bierze się z dwóch powodów:
1. większość z nich jest legalna i w związku z tym pozostaje w ciągłej sprzedaży; cena ich jest relatywnie niska w stosunku do innych substancji odurzających,

2. wiele produktów, w które zaopatrzone jest każde gospodarstwo domowe zawiera rozpuszczalniki mogące służyć jako środki odurzające.

SUBSTANCJE AKTYWNE - Wachlarz stosowanych substancji jest bardzo szeroki - od benzyny i gazu turystycznego, poprzez kleje i rozpuszczalniki, farby i lakiery, do dezodorantów i środków piorących. W produktach tych występują związki chemiczne takie, jak octany alifatyczne, toluen, benzen, ksylen, aceton, cykloheksan, tetrachlorek węgla, trichloroetylen, acetan amylu, chlorek metylenu i wiele innych.

SPOSOBY PRZYJMOWANIA - Substancje te przeważnie są w postaci płynnej, a stosowanie ich przyjmuje najróżnorodniejsze formy. Często są one wylewane na szmatkę, chusteczkę i przykładane do nosa, a następnie wdychane. Mogą być również wdychane przez usta, co ponoć jest "wydajniejsze". Najpopularniejszym sposobem przyjmowania wziewnych substancji odurzających jest wdychanie oparów z worka foliowego, tak aby obejmował on nos i usta lub po założeniu go na głowę. Tak zażywane substancje chemiczne już po kilku głębokich wdechach - w ciągu kilkunastu sekund przedostają się do układu krwionośnego - a następnie powodują gwałtowne uczucie euforii. Większość ze stosowanych w ten sposób środków powoduje zburzenia świadomości, które charakteryzują się:

euforią z tendencją do fantazjowania,
omami i halucynacjami,
zamglonym widzeniem,
dzwonieniem w uszach,
nadwrażliwością na światło.

Oprócz wyżej wymienionych nieco później występują takie objawy, jak bóle głowy, niezborność ruchowa i spowolnienie oraz zamazanie mowy. Odurzeniu towarzyszy przyspieszenie akcji serca i nieregularny oddech. Mimo, że doznania szczytowe trwają zaledwie od kilku do kilkunastu minut - niektóre z wyżej opisanych objawów mogą utrzymywać się nawet do godziny od inhalacji, a po ich ustąpieniu następuje zwykle senność, przygnębienie i znieruchomienie, w skrajnych wypadkach nawet stupor (osłupienie).
WŁAŚCIWOŚCI UZALEŻNIAJĄCE - Oprócz wysokiego ryzyka uzależnienia, psychicznego lotne środki odurzające mogą powodować, w niektórych przypadkach, uzależnienie fizyczne, którego wyrazem są objawy zespołu abstynencyjnego. Pobudzenie, drażliwość, zaburzenia snu i utarta łaknienia - to objawy zespołu abstynencyjnego, pojawiającego się u niektórych uzależnionych. Objawy te szczególnie dotyczą długotrwałego nadużywaniu toluenu.

OZNAKI UŻYCIA - wyraźny zapach rozpuszczalników, zaburzenia mowy (mowa zamazana), zapalenie spojówek, nieporadność ruchowa, gadatliwość, nadwrażliwość na światło, kichanie i kaszel, ożywienie i podniecenie. U osób, które inhalują środki wziewne regularnie i przez dłuższy czas mogą w okolicach nosa i ust występować krosty i wrzody, na wargach - pęknięcia.

NIEBEZPIECZEŃSTWA - Przewlekłe stosowanie wziewnych substancji odurzających, w zależności od rodzaju związku chemicznego, intensywności wąchania, częstości i czasu inhalacji doprowadzić może do wielu schorzeń. Długotrwałe odurzanie się środkami inhalacyjnymi prowadzi do poważnych uszkodzeń wątroby i nerek. Niektóre z tych środków uszkadzając szpik kostny zaburza wytwarzanie komórek krwi co prowadzi do anemii, nierzadko nieodwracalnej. Szczególnie narażonym, przy długotrwałym używaniu substancji lotnych organem jest mózg. Często w takich przypadkach dochodzi do tzw. zespołu organicznego, charakteryzującego się zaburzeniami pamięci i intelektu. Nierzadko osoby stale używające tych środków mają zaburzenia koordynacji ruchowej, których widocznym efektem jest charakterystyczny chód. Stosowanie wielu tych lotnych substancji odurzających bez wątpienia może prowadzić do zgonu. Butan - gaz do zapalniczek - powodując silne opuchnięcie gardła, niesie niebezpieczeństwo uduszenia. Tak dochodzi do ponad połowy zgonów wywołanych używaniem lotnych substancji odurzających. Zaburzenia rytmu pracy serca aż do całkowitego zatrzymania to ryzyko stosowania aerozoli i nie tylko, gdyż dużo lotnych substancji odurzających powoduje niemiarowość i zmniejsza wydolność pracy serca. Do śmierci może również dojść na skutek urazów będących następstwem niebezpiecznych zachowań. Znane są przypadki spalenia (w związku z równoczesnym paleniem papierosów), uduszenia (gdy dochodzi do utraty przytomności podczas wdychania z torebki nałożonej na twarz) czy wreszcie wypadków w ruchu ulicznym (w wyniku nie dających się przewidzieć zmian w zachowaniu)

Najczęstszymi powodami sięgania dzieci po narkotyki są:

Ciekawość.
Presja kolegów, koleżanek.
Aspirowanie do dorosłości.
Niezadowolenie z siebie i swojego życia.
Konflikty i napięcia wewnętrzne.
Problemy w szkole lub w domu.
Robienie na przekór dorosłym.
Brak atrakcyjnych sposobów spędzania wolnego czasu.

JAK WIĘC ZAPOBIEGAĆ ZAŻYWANIU NARKOTYKÓW PRZEZ NASZE DZIECI ?

okazujmy dziecku czułość,
zainteresujmy się jego problemami,
dużo rozmawiajmy z dzieckiem - nie uchylajmy się od odpowiedzi na trudne pytania,
pomóżmy dziecku uwierzyć w siebie,
nie porównujmy dziecka z innymi,
nie lekceważmy sygnałów nauczycieli informujących o częstej nieobecności dziecka w szkole,
doceniajmy starania i chwalmy postępy - ciągła krytyka postępowania dziecka może sprawić, że zacznie ono szukać oparcia poza domem,
starajmy się poznać przyjaciół i znajomych dziecka,
dowiedzmy się gdzie i w jaki sposób Twoje dziecko spędza czas poza domem,
słuchajmy dziecka uważnie - może usiłuje przekazać nam coś ważnego !,
wyrażajmy zdecydowanie negatywną postawę wobec narkotyków.

Na co należy zwrócić uwagę u dziecka ?

Pierwsze próby z narkotykami dziecko zwykle starannie ukrywa przed dorosłymi. Wszelkie niepokojące zmiany będzie nam na pewno łatwiej zauważyć, jeśli mamy dobry kontakt, wiele ze sobą rozmawiamy i dużo czasu spędzamy razem.

Musimy pamiętaj jednak, że niektóre zachowania i postawy mogą mieć inne przyczyny, takie jak kłopoty szkolne lub rodzinne, zranione uczucia, niepowodzenia w kontaktach z rówieśnikami i wiele innych, które należy traktować równie poważnie i starać się pomóc dziecku je

rozwiązać.

Zachowanie

Zwracajmy uwagę na zachowanie dziecka. Powinny zaniepokoić nas wszelkie radykalne zmiany w jego sposobie bycia, a zwłaszcza:

huśtawka nastrojów, naprzemienne ożywienie i ospałość,
nadmierny apetyt lub brak apetytu,
porzucenie dotychczasowych zainteresowań,
kłopoty w szkole (słabsze oceny, konflikty z nauczycielami, wagary),
izolowanie się od innych domowników,
zamykanie się w pokoju, niechęć do rozmów,
zamykanie swojego pokoju na klucz, akcentowanie potrzeby prywatności,
częste wietrzenie pokoju, używanie kadzidełek i odświeżaczy powietrza,
wypowiedzi zawierające pozytywny stosunek do narkotyków,
zmiana grona przyjaciół, zwłaszcza na starszych od siebie,
krótkie rozmowy telefoniczne prowadzone półsłówkami,
późne powroty lub nagłe wyjścia z domu,
bunt, łamanie obowiązujących w domu zasad,
kłamstwa, wynoszenie wartościowych przedmiotów z domu,
powtarzające się zgłaszanie przez dziecko zagubień lub kradzieży przez rówieśników drobnych sum pieniędzy,
kłopoty z koncentracją,
zmiany w porach spania,
nadmierne reakcje na krytykę lub niewielkie nawet niepowodzenia.

Wygląd zewnętrzny

nowy styl ubierania się,
szybkie wychudzenie lub nagły wzrost masy,
przewlekły katar, krwawienie z nosa,
zaburzenia pamięci oraz toku myślenia,
przekrwione oczy, nadmiernie zwężone lub rozszerzone źrenice nie reagujące na światło,
bełkotliwa, niewyraźna mowa,
brak zainteresowania swoim wyglądem i nieprzestrzeganie zasad higieny,
słodkawa woń oddechu, włosów, ubrania,
ślady po ukłuciach, ślady krwi na bieliźnie, "gęsia skórka".

Inne zmiany

marihuana, haszysz	Słodkawa woń oddechu, włosów i ubrania, brązowo - zielone liście i nasionka, nagłe zainteresowanie hodowlą roślin przez Twoje dziecko, fifki i fajki, bibułka papierosowa.
Opium, morfina, polska heroina, brown sugar	Igły, strzykawki, ślady nakłuć po wstrzyknięciach, ślady krwi na odzieży, "gęsia skórka", okopcone sreberka z folii aluminiowej, torebki z biało-beżową lub różową substancją przypominającą cukier, małe foliowe torebeczki.
ecstasy	Białe lub kolorowe pastylki z wytłoczonymi wzorkami, pęknięte naczyńka krwionośne a zwłaszcza na twarzy po powrotach z dyskotek.
Kokaina, crack	Biały proszek a w przypadku cracku brązowe kuleczki, kamyki, folijki i flakoniki, fajki, igły, strzykawki, małe foliowe torebeczki.
Amfetamina	Biały proszek, tabletki, kapsułki, kryształki, igły, strzykawki, małe foliowe torebeczki.
środki wziewne	Torby foliowe, tuby kleju, smary, zapach chemikaliów we włosach i ubraniu, nasączone chusteczki i szmatki, charakterystyczny zapach z ust utrzymujący się nawet kilka dni.
LSD	Malutkie kartoniki "znaczki" z kolorowymi nadrukami, kolorowe "kamyki do zapalniczek",.

Nie wszystkie z wymienionych objawów muszą się pojawić. Dopiero pojawienie się kilku z wymienionych objawów może wskazać na narkotyki. Jest mało prawdopodobne, żeby wszystkie objawy wystąpiły jednocześnie. Im głębsza faza uzależnienia, tym objawy są bardziej widoczne, wynikają z utraty kontroli nad braniem środków odurzających, wzrasta ryzyko przedawkowania i śmierci.

Jeżeli podejrzewamy, że dziecko zażywa narkotyki to można sprawdzić to za pomocą testów, będących w sprzedaży w niektórych aptekach. Są cztery rodzaje testów do wykrywania narkotyków w moczu - na obecność amfetaminy, kokainy, morfiny, marihuany / haszyszu). Zanim kupimy test należy wiedzieć jaki test wchodzi w grę, ile czasu minęło od ewentualnego zażycia i czy jest to mocz osoby badanej. Zawsze należy uważnie przeczytać instrukcję użytkowania testu. Należy tez pamiętać o możliwości pomyłki - jest to jedno z ograniczeń szybkiego testowania.

Innym sposobem jest tzw. test oczny (opracowano na podstawie artykułu "Test oczny ..." Jerzego Toczołowskiego i Jacka Ciechana z II Kliniki Okulistyki AM w Lublinie zamieszczonego w "Medicus" nr 3 '98)

Dzieci, zwłaszcza w początkowej fazie uzależnienia, starają się maskować. Ukrywają narkotyki i przybory do ich zażywania. Wietrzą często swój pokój, używają kadzidełek, odświeżaczy. Zdradzają je jednak oczy.

Jako rodzice musimy zwracać uwagę na oczy swojego dziecka. One powiedzą nam wiele. Obserwacja ogólna oczu / w warunkach oświetlenia pokojowego/.
Jeśli zauważymy u Swojego dziecka:

zaczerwienienie spojówek,
łzawienie,
opadnięcia powieki (zakrywa od góry więcej niż 2 mm rogówki),
zaczerwienienie brzegów powiek,
nadmierne rozszerzenie źrenicy (średnica ponad 6 mm),
nadmierne zwężenie źrenicy (średnica poniżej 3 mm),

Może to być sygnał, że w grę wchodzić mogą narkotyki. Ostrzeżeniem może być również używanie przez dziecko kropli do oczu (jeśli wiemy, że ma zdrowe oczy). Młodzi często w ten sposób maskują ww. objawy "brania".

Jeżeli w trakcie obserwacji ogólnej oczu dziecka zauważysz coś podejrzanego, zastosuj prostą metodę badania oczu:

reakcja źrenic na światło	Skieruj światło latarki kolejno na poszczególne oczy dziecka. Jeśli reakcja źrenic na światło jest nienaturalnie powolna, coś jest nie tak.
obserwacja oczopląsu	Poruszaj palcem przed oczami dziecka. Zatrzymaj palec nieruchomo na kilkanaście sekund. Jeśli zauważysz oczopląs gałek ocznych lub ich drgania podczas wpatrywania się w nieruchomy palec, może to być objaw zażywania narkotyku.
obserwacja zbieżności oczu	Przesuwaj palec z odległości ok. 20 cm do czubka nosa i przytrzymaj go dotykając do nosa dziecka przez ok. 5 sek. Jeśli dziecko nie potraci śledzić ruchu palca, może to być niepokojący sygnał.

Składniki testu	Metoda badania	Główne objawy
Ocena ogólna	obserwacja oczu w warunkach oświetlenia pokojowego	zaczerwienienie spojówek, łzawienie, opadnięcie powieki, zaczerwienienie brzegów powiek
Rozmiary źrenic	ocena szerokości źrenic (test jest dodatni, gdy w oświetleniu pokojowym średnica węższa niż 3 mm lub szersza niż 6 mm)	rozszerzenie źrenicy, zwężenie źrenicy
1. Reakcja źrenic na światło	kierujemy światło latarki kolejno na każde oko	leniwe zwężenie lub brak zwężenia pod wpływem światła
2. Obserwacja oczopląsu	polecamy wodzenie oczami za palcem w płaszczyźnie poziomej i pionowej	oczopląs gałek ocznych w jednej lub w każdej pozycji, niemożność wpatrywania się w nieruchomy palec bez drgań gałek ocznych
3. Obserwacja konwergencji (ruchu zbieżnego gałek ocznych)	przesuwamy palec z odl. 15 cm do czubka nosa z poleceniem śledzenia ruchu palca i utrzymujemy palec przy czubku nosa około 5 sek.	niemożność śledzenia ruchu palca obydwoma oczami, brak ruchu zbieżnego, jednego lub obydwu oczu, niemożność utrzymania konwergencji przez 5 sek.

Co robić, gdy dziecko mimo naszych starań weszło w pierwszy kontakt z narkotykami?

Nie możemy wtedy:

wpadać w panikę i przeprowadzać zasadniczych rozmów z dzieckiem, kiedy jest ono pod wpływem środka odurzającego,
udawać, że to nie prawda, nie wierzyć w przedstawione fakty, bezgranicznie wierzyć dziecku,
usprawiedliwiać dziecka, szukając winy w sobie lub np. złym towarzystwie,
wierzyć zapewnieniom dziecka, że ma kontrolę nad narkotykami i że samo sobie poradzi z tym problemem,
nadmiernie ochraniać dziecka przed konsekwencjami używania narkotyków, np. pisać usprawiedliwienia nieobecności w szkole spowodowanych złym samopoczuciem po zażyciu środków odurzających, spłacać długów dziecka,
poddawać się!

Musimy natomiast koniecznie:

wysłuchać dziecko i spokojnie z nim porozmawiać,
zastanowić się, dlaczego dziecko sięga po narkotyki,
czy powody nie są związane z sytuacją w waszej rodzinie jeśli tak, pomyśl co można zmienić,
działać! nie liczyć na to, że problem sam się rozwiąże,
szukać pomocy specjalistów,
wspólnie ze specjalistą i z dzieckiem ustalić reguły postępowania i konsekwentnie ich przestrzegać,
stosować zasadę ."ograniczonego zaufania", starać się zawsze wiedzieć, gdzie jest i co robi nasze dziecko.

Gdzie należy szukać pomocy ? - z tym problemem nie poradzicie sobie sami !

Katolicki Ruch Antynarkotyczny "KARAN"
świetlica Socjoterapeutyczna i Punkt Konsultacyjno-Informacyjny
82-300 Elbląg ul. Robotnicza 29
tel. (0-55) 32- 78-93

Punkt Konsultacyjny Stowarzyszenia "MONAR"
10-547 Olsztyn ul. Kajki 3
tel. (0-89) 527-22-09
Towarzystwo Rodzin i Przyjaciół Dzieci Uzależnionych "Powrót z U"
10-513 Olsztyn ul. Kopernika 45
tel. (0-89) 527-20-54

Telefon "Pogotowie Makowe"
tel. (0-89) 527-20-54

MPKiT
19-300 Ełk ul. Armii Krajowej 29
tel. (0-87) 10-20-37

Narkotyki - narkomania

Ogólnopolski telefon zaufania

0801199 990

Narkomania - pomoc rodzinie

Pogotowie makowe

0801 109 69 6

Zatrzymać przemoc

Anonimowa bezpłatna infolinia Komendy Stołecznej Policji

0800120148

Narkotyki a prawo

Nielegalne posiadanie narkotyków jest karalne, zagrożone karą do 5 lat więzienia i grzywny.
Produkcja środków odurzających jest zagrożona karą więzienia od 6 miesięcy do 10 lat i grzywny.
Za handel narkotykami grozi kara pozbawienia wolności od roku do 10 lat grzywny.
Udzielanie środka odurzającego małoletniemu lub nakłanianie do użycia jest karalne (do 5 lat więzienia)

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii z dnia 24.04.1997r. (Dz. U. Nr 75, poz. 468 z późn. zm.).

Literatura:

Ruth Maxwell "Dzieci, Alkohol, Narkotyki".
T. Dimoff, S. Caper "Jak rozpoznać czy dziecko sięga po narkotyki".
Maria Moneta Malewska "Narkotyki w szkole i w domu".
Melanie McFadyean "Narkotyki wiedzieć więcej".
T. Gordon "Wychowanie bez porażek".
Piotr Popik "Dlaczego narkotyki ?"
Ewa Karpetta i Ewa Szmerdt - Sisicka "Narkotyki w Polsce. Mity i rzeczywistość".

Adresy internetowe:

1. www.narkotyki.civ.pl

2. www.kgp.gov.pl

3. www.szczecin.kwp.gov.pl/narkotyki/

Opracowała:

Jolanta Żukowska

Wstecz