Metoda projektu na lekcji biologii.

Metoda projektu należy do metod praktycznych, których istotą jest samodzielna praca uczniów. Jeżeli uczniowie realizują swe zadania w grupach, to cały czas rozwijają umiejętności:
- podejmowania decyzji,
- wyrażania własnych opinii,
- słuchania opinii innych,
- poszukiwania kompromisu,
- dzielenia się w grupie rolami i zadaniami,
- dokonywania oceny pracy grupy.

Etapy realizacji projektu:
1. Wybór tematu i określenie celów projektu.
2. Zbieranie i opracowywanie informacji (korzystanie z różnych źródeł informacji, selekcja informacji).
3. Prezentacja projektu (ćwiczenie różnych sposobów zapisywania i prezentowania zebranych materiałów np.: esej, diagramy, wykresy, plakat, piosenka, drama, film, wywiad i inne; przygotowanie i praktykowanie wystąpień publicznych).

Temat projektu: Wyzwania ekologiczne.

Zagadnienie programowe: Degradacja środowiska i sposoby przeciwdziałania.
(Przedstawione niżej propozycje realizowane były na lekcjach biologii w klasie I-ej lub II-ej LO w latach 2000/2001, 2001/2002).

Cele:
- Zwrócenie uwagi na ważne problemy związane z niekorzystnymi zmianami
zachodzącymi w środowisku.
- Uczenie odpowiedzialności i umiejętności reagowania na potrzeby środowiska
naturalnego.

Cele operacyjne:
Umiejętności przedmiotowe- uczeń potrafi:
1. Omówić obieg wody w biosferze.
2. Ocenić zasoby wodne Ziemi.
3. Przedstawić główne problemy związane z zanieczyszczeniem wód i sposoby zapobiegania im.
4. Wyjaśnić termin bioróżnorodność.
5. Przedstawić przyczyny zaniku bioróżnorodności na Ziemi.
6. Ocenić znaczenie bioróżnorodności dla dalszych losów życia na Ziemi.
7. Wyjaśnić pojęcia: efekt cieplarniany, dziura ozonowa, kwaśne deszcze.
8. Przedstawić główne zanieczyszczenia powietrza i przykładowe sposoby zapobiegania im.
9. Wyjaśnić pojęcia: segregacja odpadów, recykling.
10. Przedstawić zasadnicze problemy związane z odpadami i sposoby redukcji ich ilości.
11. Wyjaśnić znaczenie lasów dla prawidłowego funkcjonowania ekosystemów Ziemi.
12. Przedstawić problem wylesiania i jego globalne skutki.


Klasy podzieliły się na 4-5 osobowe zespoły i wybrały tematy "wyzwań ekologicznych":
- Brak wody.
- Zanika różnorodność form w przyrodzie.
- Efekt cieplarniany.
- Zmniejszenie się warstwy ozonowej.
- Zanieczyszczenia komunikacyjne.
- Zakwaszenie środowiska.
- Odpady.
- Wycinanie lasów.

Instrukcja dla ucznia:
- Temat i cele projektu (przedstawiono powyżej).
- Zadania:
a) Utwórzcie nazwę waszego zespołu, mającą związek z przygotowywanym tematem.
b) Zbierzcie informacje dotyczące waszego zagadnienia i przeprowadźcie ich selekcję (mniej i bardziej ważne, skupiamy się na informacjach ważnych).
c) Wykonajcie plakat, na którym znajdą się główne tezy waszego tematu (notatka dla kolegów).
d) Przygotujcie inne, potrzebne do prezentacji środki dydaktyczne.
- Źródła informacji:
a) Pyłka- Gutowska E. - Ekologia z ochroną środowiska,
Stępczak K. - Ochrona i kształtowanie środowiska.
b) Czasopisma: Aura, Świat Nauki, Wiedza i Życie.
c) Internet.
d) Instytucje na terenie miasta, zajmujące się tymi zagadnieniami np. oczyszczalnia ścieków, stacja uzdatniania wody, wysypisko śmieci, odpowiednie wydziały Urzędu Miasta itp.
- Czas na przygotowanie prezentacji (lub termin prezentacji) - 1 miesiąc.
- Sposób prezentacji projektu i czas jej trwania - sposób prezentacji ustala grupa, czas 15 minut.
- Kryteria oceny projektu.
Publiczność oceniała prezentacje oklaskami, ja zwracałam uwagę na: wartość merytoryczną, atrakcyjność formy przekazu i zaangażowanie uczestników (praca grupowa)

W załączeniu prezentacja przygotowana przez młodzież, opracowana przez 4 uczennice (zespół "Bioróżnotki"), dotyczyła zaniku bioróżnorodności. Piosenki będące elementem prezentacji napisały same i wyrapowały profesjonalnie.

Większość młodzieży z dużym zaangażowaniem podeszła do swoich zadań, co znalazło wyraz w celujących i bardzo dobrych ocenach prezentacji.


Na zajęciach prowadzonych metodą projektu dominuje samodzielność ucznia, a rola nauczyciela ogranicza się do wspierania jego wysiłków. Polega ona np. na: przygotowaniu instrukcji, udzielaniu konsultacji, śledzeniu rytmiczności i postępu prac nad projektem, motywowaniu, pomaganiu w przezwyciężaniu trudności, ocenie projektu.
Lekcje prowadzone metodą projektu pozwalają na realizację ważnych celów wychowawczych - wzrost aktywności społecznej i poznawczej. Najlepszą okazją do ujawniania zachowań społecznych są sytuacje zespołowego rozwiązywania zadań. Ponadto praca w grupach pozwala na doskonalenie umiejętności komunikacyjnych, ułatwia aktywizację uczniów, nawet tych nieśmiałych i wolniej pracujących, działa inspirująco. Chcąc wychować ludzi mądrych i aktywnych, powinniśmy być przewodnikami w samodzielnym poznawaniu przez nich świata.


MONIKA PIECZARA
Nauczycielka biologii w I LO w Ełku

Wstecz