BIORÓŻNORODNOŚĆ
Droga młodzieży, szanowni słuchacze,
Opowiemy dziś Wam o ważnym temacie.
Bioróżnorodność jest problemem niebanalnym,
A można powiedzieć, że wręcz fatalnym.
Codziennie ginie 50 gatunków zwierząt
I tak mi pewnie ludzie nie wierzą.
Przyczyna tego jest prosta i wszystkim znana:
Wycinanie lasów, zanieczyszczenia, kłusownictwo
Po południu i z rana
A także mój bracie terenów podmokłych melioracje
Oraz handel nielegalny zwierzętami i roślinami
Uwierzcie, że mam racje
Trzeba coś z tym zrobić
Jakoś temu zaradzić
Gdyż wyginięcie gatunku jest nieodwracalne,
Za każdym, razem, gdy ginie jakiś gatunek
Musimy mu szybko pędzić na ratunek życia
Albo stracimy fragment mozaiki wielkiej,
Która niedługo potem mogłaby się rozsypać,
Zrezygnować z bycia.
Pozbawi nas wtedy "banku genów" przydatnego
W wydajności upraw podnoszeniu,
Również farmaceuci powinni się zacząć martwić,
Gdyż swych leków produkcji opiera na składnikach roślinnych.
To już koniec dzisiejszej gadki i mowy
I radzę Wam, kochane dziatki,
WEŹCIE JĄ SOBIE DO GŁOWY!!!
PROWADZĄCA: Dzień dobry państwu! Witam szanownych gości.
Przywitała nas grupa T - RAPERÓW z nad Ełku.
Dzisiejszy program będzie poświęcony problemowi bioróżnorodności.
W naszym studiu gościmy dzisiaj panią profesor Marię Gumińską, - szefową polskiego klubu ekologicznego, doktora Janusza Janeckiego - prezesa Ligi Ochrony Przyrody oraz panią Magdalenę Walczak - ekologa z Ełckiego Centrum Przyrody.
Bioróżnorodność to różnorodność życia: osobników, gatunków i ekosystemów.
W dniach od 3 do 14 czerwca 1992r. odbyła się II konferencja w Rio de Janeiro, tzw. "Szczyt Ziemi" na temat "Środowisko i Rozwój". Na konferencji tej przyjęto 5 obszernych dokumentów zawierających fundamentalne zasady ochrony środowiska. Jeden z takich dokumentów dotyczył właśnie problemu zachowania różnorodności biologicznej. Pani prof. Maria Gumińska i dr Janusz Janecki reprezentowali Polskę na tej konferencji.
Czy mogą nam państwo przybliżyć wydarzenia z tamtych dni?
Prof. M. Gumińska - Byłam w Rio od pierwszego do ostatniego dnia "szczytu''. Muszę przyznać, że dane mi było uczestniczyć w ostatnich latach w kilku znaczących konferencjach ekologicznych, ale imprezy nazwane "Szczytem Ziemi'' przesłoniły swoim ogromem i znaczeniem dotychczasowe spotkania "ekologiczne'' na forum międzynarodowym.
Prowadząca - A ile osób brało w niej udział?
Prof. M. Gumińska - Konferencja ta zgromadziła ok. 25 tys. osób ze 178 państw.
Prowadząca - Konferencja w Rio stworzyła szansę także dla Polski. Delegacja polska przedstawiła na konferencji dwa dokumenty dotyczące strategii ochrony żywych zasobów przyrody oraz strategii ochrony litosfery.
Dr. J. Janecki - Jak pani mówiła, na konferencji "Środowisko i Rozwój" przyjęto 5 obszernych dokumentów zawierających fundamentalne zasady, na których państwa winny oprzeć przeszłe decyzje i politykę uwzględniającą środowiskowe uwarunkowania rozwoju społeczno - gospodarczego. Oto wspomniane dokumenty:
. Deklaracja z Rio (tzw. Karta Ziemi) w sprawie środowiska i rozwoju prezentująca 27 zasad ekorozwoju, przyszłych praw oraz obowiązków państw i obywateli wobec środowiska naturalnego;
. Globalny program działań, zwany AGENDĄ 21, zawierający plan rozwoju zrównoważonego w kategoriach gospodarczych, społecznych i ekologicznych;
. Konwencja w sprawie zmian klimatu, mająca na celu ustabilizowanie zawartości gazów cieplarnianych w atmosferze na poziomie , który nie doprowadzi do zachwiania światowego systemu klimatycznego;
. Konwencja o zachowaniu różnorodności biologicznej;
. Deklaracja wytyczająca kierunki zrównoważonego rozwoju lasów, ich ochrony i użytkowania.
Prowadząca - W Konwencji na uwagę zasługuje rozdział o ochronie różnorodności biologicznej...
Prof. M. Gumińska - a zwłaszcza działaniom na rzecz ochrony i utrzymywania genów, gatunków i ekosystemów. Współczesny postęp w biotechnologii wykazał, że materiał genetyczny roślin i zwierząt może znaleźć zastosowanie w rolnictwie, ochronie zdrowia i zaspokajaniu potrzeb ludzkich, jak również w ochronie środowiska.
Dr. J. Janecki - Rządy przy współpracy ONZ, organizacji pozarządowych, sektora prywatnego i instytucji finansowych powinny:
. Przeprowadzić krajowe oceny stanu różnorodności biologicznej;
. Opracować strategię zachowania i zrównoważonego korzystania z różnorodności biologicznej oraz zasady włączenia jej do ogólnokrajowego planów rozwoju; przeprowadzić długofalowe badania nad znaczeniem różnorodności biologicznej dla ekosystemów, które produkują dobra i przynoszą środowisku korzyść;
. Skłaniać do korzystania z tradycyjnych metod w rolnictwie, agroleśnictwie, leśnictwie, gospodarce na otwartych terenach trawiastych, gospodarce zasobami dzikich zwierząt, w tych przypadkach, kiedy wykorzystują, utrzymują lub zwiększają różnorodność biologiczną; należy zachęcać społeczności lokalne, a zwłaszcza kobiety, do działań na rzecz zachowania ekosystemów i gospodarowania nimi ;
. Wprowadzić rzetelny i sprawiedliwy podział zysków płynących z wykorzystywania zasobów biologicznych i genetycznych pomiędzy dostarczycieli użytkowników tych zasobów ; społeczności tubylcze powinny mieć swój udział w korzyściach gospodarczych i handlowych ;
. Chronić naturalne siedliska, obszary te mogą być ponadto chronione przez stosowanie zasad zrównoważonego rozwoju na terenach otaczających;
. Popierać działania zmierzające do naprawy szkód w ekosystemach i do odtworzenia stanu gatunków podatnych na zagrożenia i zagrożonych ;
. Opracowywać sprzyjające zrównoważeniu zastosowania biotechnologii i otwierać drogi ich bezpiecznego, opartego na sprawiedliwych zasadach przekazywania krajom rozwijającym się.
Prowadząca - A teraz pytanie kieruję do pani ekolog Magdaleny Walczak z Ełckiego Centrum Przyrody.
Proszę pani, jakie społeczne i gospodarcze korzyści płyną z biologicznej różnorodności?
M. Walczak -
. W Azji, do lat 70-tych, ulepszenia genetyczne zwiększały wartość produkowanej pszenicy o 2 mld dolarów, a wartość produkcji ryżu o 1,5 mld dolarów rocznie dzięki wprowadzeniu cechy karłowatości u obu gatunków uprawnych.
. "Nieprzydatną", dziko rosnącą pszenicę z Turcji wykorzystano do nadania użytkowym odmianom pszenicy odporności na choroby, co w samych Stanach Zjednoczonych przyniosło zyski wielkości 50 mld dolarów.
. Jeden gen uzyskany z pojedynczej rośliny jęczmienia etiopskiego pozwala obecnie chronić roczne plony jęczmienia w Kalifornii, warte 160 mld dolarów, przed wirusem żółtej karłowatości jęczmienia.
. Pradawny, dziki krewniak kukurydzy z Meksyku może być krzyżowany ze współczesnymi odmianami kukurydzy, co pozwala rolnikom na świecie na oszczędności oszacowane na 4,4 mld dolarów rocznie.
. W skali światowej leki otrzymywane z gatunków żyjących w stanie dzikim mają wartość 40 mld dolarów rocznie.
. W roku 1960 oceniono, że dziecko cierpiące na białaczkę ma jedną szansę na pięć, by przeżyć. Obecnie szansa ta wynosi cztery na pięć, dzięki zastosowaniu leków zawierających substancję aktywną odkrytą w pewnym gatunku barwnika (roślina lasów tropikalnych, pochodząca z Madagaskaru).
Prowadząca - Na zakończenie naszego programu wysłuchajmy raz jeszcze T-RAPERÓW z nad Ełku. A my już żegnamy się z państwem. Miłego popołudnia.
Program prowadziła szefowa Bioróżnotek
- Katarzyna Mierzwńska
BIORÓŻNORODNOŚĆ
Bioróżnotki przedstawiają dziś temat oto taki,
Gdyż to problem nie byle jaki.
W dzisiejszym świecie bioróżnorodność
Jest zagrożona przez ludzką wolność
Więc ku jej ochronie i utrzymaniu
Wzięli się uczestnicy konferencji i na zebraniu
W Rio de Janeiro pięć dokumentów przyjęto,
A w jednym - jest dokument ważny to -
Mówi się, aby kraje pamiętały
O ochronie i z bioróżnorodności zalet umiejętnie korzystały.
Udział kobiet jest w tym nie mały,
One zachowanymi ekosystemami będą gospodarowały.
Zachować różnorodność, utrzymać geny,
Gatunki i ekosystemy
To zadanie poważne
I bardzo ważne,
Więc czy dziadek, czy też wnuczek
Niech nie wymyśla żadnych sztuczek
I o utrzymanie bioróżnorodności się stara
Już na swoim podwórku od rana
Czy lekarze, czy rolnicy, a nawet leśnicy
Muszą dbać o środowisko już w pracy
By "SZCZYT ZIEMI'' nie stracił mocy !