DOROTA JENCZELEWSKA

URSZULA MAKSIMOWICZ

EŁK

WIDOWISKOWE UKŁADY TANECZNE

Zainteresowania dzieci i młodzieży tańcem wpływają na jego dzisiejszą postać - chodzi z jednej strony o formę zabawy, z drugiej zaś o widowiskowy charakter tańca.

Harmonijne, piękne ruchy, wykonywane w takt muzyki, w czasie widowiskowych pokazów dostarczają wielu wrażeń estetycznych zarówno ćwiczącym, jak i widzom. Podbudową tańca są ćwiczenia gimnastyczne w powiązaniu z muzyką. Ćwiczenia przy muzyce doskonalą koordynację ruchową, zwiększając z jednej strony obszerność i dokładność ruchu, rozwijając ruchomość w stawach, zwiększając sprężystość więzadeł i mięśni, z drugiej zaś - pomagają w wyrabianiu i rozwijaniu zręczności, siły, wytrzymałości. Uczą utrzymania pięknej sylwetki oraz płynności ruchów. Taniec grupowy posiada również duże wartości wychowawcze - uczy pracy zespołowej, koncentracji, wykonywania ruchu w określonym czasie i tempie.

Ważne jest, by w ćwiczeniach stosowane były przybory, co podnosi atrakcyjność zajęć, a w konsekwencji wartość pokazu tanecznego. W praktyce stosowane są takie przybory, jak: piłki, skakanki, koła, wstążki, chorągiewki, a także parasole i popularne ostatnio pompony. Nie znaczy to, iż układy taneczne wykonywane bez przyborów są mniej atrakcyjne. Wprost przeciwnie - niezmiernie interesujące jest, gdy ekspresja ćwiczących odzwierciedla treść muzyki.

W ostatnich latach w szkołach polskich powstają ciągle nowe zespoły taneczne propagujące formy nowoczesnego tańca. W Szkole Podstawowej Nr 9 w Ełku, w której pracujemy istnieje również taki zespół. Dziewczęta z klas IV - VI prezentują publiczności układy podczas akademii okolicznościowych, zawodów sportowych i innych okazji, których w szkole nie brak.

Przy nauce układu bierzemy pod uwagę specyficzne właściwości każdego przyboru i odpowiednio dobieramy muzykę, która ma pobudzać ruch, wydobyć lekkość, swobodę i wdzięk. Oba te elementy mają podnosić wartość i atrakcyjność układu. Muzykę wprowadzamy dopiero po dokładnym objaśnieniu tematu tanecznego i opanowaniu go przez ćwiczących, po czym łączę poszczególne ruchy w całość. Trudne układy uczymy początkowo z liczeniem do muzyki, dla lepszego zgrania, potem bez liczenia. Szczególną uwagę zwracamy na estetyczną formę, jak i rytmiczność wykonywania poszczególnych ruchów, na bieżąco poprawiając błędy i niedokładności.

Prezentowany niżej układ taneczny z przyborami (wstążki) demonstrowany był na uroczystości szkolnej z okazji obchodów 10-lecia istnienia naszej szkoły. Mamy nadzieję, że przedstawiony w tej formie będzie stanowił gotową propozycję do wykorzystania lub sugestią do tworzenia nowych układów tanecznych, nie tylko przez nauczycieli WF, ale wszystkich zainteresowanych podjętym tematem.

Układ ze wstążką

Liczba ćwiczących: 8

Muzyka: utwór z płyty CD GOLDEN INSTRUMENTAL COLLECTION -
P. Mauriat "Alonette". Melodia w takcie 3/8.

Przybór: wstążki długości 4,5 m.

Miejsce: sala gimnastyczna.

Ustawienie: dwa szeregi, twarzą do siebie, w odległości 8 m. W każdym szeregu po 4

ćwiczące równo rozstawione na 18 m. Wstążki w prawej ręce.

Takty

1 Pusty - ćwiczące stoją w bezruchu.

2 Akcent lewej strony ciała - odstawienie lewej nogi w lewo na półpalce, lewe ramię w lewo-dół-skos. Wytrzymać do końca taktu.

3 - 4 2 poziome ósemki szarfą przed sobą, zaczynając z prawej strony w bok - góra - dołem na lewą stronę - góra - w dół na prawo.

5 Przemach dołem w lewo i dołem w prawo.

6 Powtórzenie taktu 5.

7 - 8 Powtórzenie taktu 3 - 4.

9 - 10 1 cały i ćwierćobrotu wokół własnej osi za prawym ramieniem - ramię ze wstążką wykonuje ruch falisty w górę i w dół wykończony ósemką przed sobą (fala w obrocie z ósemką). Po wykonaniu tego elementu ćwiczące ustawione będą w dwóch rzędach lewym ramieniem do środka.

11 - 12 4 kroki dostawne za lewą nogą - ramię ze wstążką wykonuje 4 koła przed sobą (w prawo - góra - w lewo - dołem na prawo), lewa ręka góra skos - w tym momencie ćwiczące nieznacznie mijają się na środku, wykonują ćwierćobrotu za lewym ramieniem i wykańczają koła strzeleniem wstążką w przód przy lekkim ugięciu kolan.

13 - 14 Wracają tyłem wykonując biegiem 12 drobnych kroków - ramię ze wstążką wykonuje ruch poziomy w prawo i w lewo (wężyk).

15 Obrót za prawym ramieniem. Ramię ze wstążką przed sobą, lekko zaokrąglone

dłoń na wysokości klatki piersiowej. Ćwiczące wykonują koło wstążką w pełnym obrocie wykończonym ósemką poziomą przed sobą (ósemka: w prawo

bok góra, w dół na lewo - góra, w dół na prawo).

16 - 17 Lewa noga w lewo na palce, lewa ręka w lewo, dół, skos. Ciężar ciała na nodze prawej. Prawa ręka (ze wstążką) 2 koła z boku i 3 ósemki poziome przed sobą. Przełożenie wstążki do lewej ręki ruchem nakładanym z góry.
18 - 19 Powtórzyć takt 16 - 17, ale z lewej strony (wówczas ciężar ciała na lewej nodze, prawa noga w prawo na palce, prawa ręka w dół prawo skos). Przełożenie wstążki do prawej ręki ruchem nakładanym z góry.

20 Przemach wstążki dołem w górę na prawo, wykrok prawą nogą w tył prawo skos, ciężar ciała na prawą nogę. Lewa noga akcent na palce, lewa  ręka w dół skos. Przenieść ciężar ciała na lewą nogę i klęk na prawe kolano - przemach wstążki przed sobą na lewo.

21 Przemach wstążki na prawo i na lewo przed sobą.

22 Przemachy górą nad głową w lewo i w prawo.

23 Jeszcze jeden przemach w lewo. Powstanie z klęku na lewą nogę, prawa noga w tył, lewa ręka w lewo ("jaskółka") i przemach wstążki dołem w tył.

24 Wyprost ciała, wspięcie na palce lewej nogi, prawe kolano ugięte, stopa przy lewym kolanie, ramiona w górę - wstążka prowadzona dołem, przód, góra. Wykrok prawą nogą w tył prawo skos (na niej ciężar ciała), lewa noga akcent na palce, lewe ramię w dół skos, wstążka z góry przodem w dół i na prawo w tył.

25 - 27 Szeregi idą do przodu - ręka ze wstążką wykonuje ruch falisty z tyłu - ćwiczące łączą się w pary podając sobie lewe ręce. Pary idąc po obwodzie koła wykonują w dalszym ciągu falę wstążką.

28 Gdy stoją tyłem do swoich poprzednich miejsc, wykonują przemach wstążki z dołu przodem w górę, wygięcie tułowia w tył, prawa noga w tył, ciężar ciała na nodze lewej.

29 - 30 Powrót tyłem wykonując w biegu 12 drobnych kroków - ramię ze wstążką wykonuje nadgarstkiem ruch okrężny na prawo - spirala.

31 Jak w takcie 15.

32 Wykrok prawą nogą w tył prawo skos (na niej ciężar ciała), lewa noga akcent na palce, lewa ręka w dół skos, wstążka w dół i na prawo w tył.

33 - 36 Szeregi ruszają do przodu wykonując 4 skoki zamknięte na lewą nogę, prawe kolano w chwili podskoku ugięte, skierowane w przód, ramiona w górę, wstążka przodem w górę w tył (łuk górny w tył). Opad na lewą nogę, krok do przodu prawą nogą - wstążka z góry przodem w dół do tyłu (łuk dolny w tył) - i znowu podskok na lewej nodze. Po tym elemencie szeregi zamienione są miejscami.

37 Półobrót za lewym ramieniem. Ramię ze wstążką wykonuje ósemkę poziomą. Wykrok prawą nogą w tył prawo skos (na niej ciężar ciała), lewa noga akcent na palce, lewa ręka w dół skos, wstążka w dół i na prawo w tył.

38 - 51 Powtórzyć takty 25 - 37.

52 - 87 Powtórzyć cały układ.

88 - 89 2 poziome ósemki szarfą przed sobą.

90 Przemach dołem w lewo i dołem w prawo.

91 - 92 Jak w taktach 88 - 89.

93 - 94 Ciężar ciała na lewej nodze, prawa noga w tył, lewe ramię w bok skos, przemach wstążki dołem w tył. Wyprost tułowia, wspięcie na palce lewej nogi, prawe kolano ugięte w przód,ramiona w górę, wstążka łukiem górnym w tył. Wykrok prawą nogą w tył prawo skos (na niej ciężar ciała), lewa noga akcent na palce, lewe ramię w dół skos, wstążka łukiem dolnym w tył.