OCENIANIE

NA ZAJĘCIACH

PLASTYCZNO - TECHNICZNYCH

OPRACOWANIE:

Marzenna Brzozowska

Agata Dremo

Lilianna Łubian - Podgórna

Elżbieta Rudzińska

Katarzyna Zajkowska

Elżbieta Żarska

Głównymi bohaterami procesu wychowania przez sztukę w szkole są: nauczyciel i uczeń.

Jak wiemy z doświadczenia, a także w oparciu o wiedzę psychologiczną uczeń chce być oceniany i zależy mu na dobrej ocenie jego pracy przez nauczyciela, chce on mieć satysfakcję z własnej pracy, dlatego często domaga się oceny.

Lubi, gdy jego praca jest porównywana z pracami innych dzieci i wartościowana.

• Subiektywne wartościowanie - zarówno dziecko, w procesie tworzenia, jak i nauczyciel posiadają pewien obraz rzeczywistości i swoją własną wrażliwość estetyczną tzw. własne widzenie świata

• Subiektywność i ulotność naszych doznań, która zależy od przeżywanych emocji i ogólnego nastawienia

Niezależnie od tych trudności nauczyciel powinien wypracować sposoby i kryteria oceniania. Punktem wyjścia do dobrego oceniania jest wiedza historyczna o sztuce, wiadomości warsztatowe dotyczące technik artystycznych i znajomość artystycznych środków wyrazu.

Ogromne znaczenie ma również poziom wrażliwości estetycznej samego nauczyciela wypływający z jego kulturalnych doznań, częstego obcowania z dziełami sztuki, literaturą itp. Wrażliwość ta jest bardzo potrzebna, gdyż aktywność plastyczno - techniczna uczniów, to praca oparta na działaniach twórczych dziecka i nikt w sposób jednoznaczny nie może wskazać jakie formy ma przybierać . Nauczyciel nie może zatem być kimś, kto "wie" , jak należy wykonywać zadania, powinien on dyskretnie ukierunkowywać dziecko unikając brutalnej krytyki, która zabija w dziecku inwencję twórczą.

1. Wprowadzenie - w tej fazie rola oceniania jest najmniejsza, nauczyciel ocenia jedynie, czy postawiony problem plastyczny lub zadanie techniczne wnosi coś nowego do zdobytych uprzednio doświadczeń, czy wiąże się z tym, co uczniowie już robili, czy nie jest on za trudne albo za łatwe.
2. Towarzyszenie uczniowi w trakcie realizowania zadania - zarówno brak ingerencji jak też nadmierne, korygowanie, podpowiadanie co uczeń ma robić tłumi jego inwencję twórczą.
3. Najwłaściwsza jest aktywna postawa nauczyciela - bez narzucania się.

   Nauczyciel musi być zdolny do oceny pracy ucznia w każdym momencie jej powstawania i gdy jest to potrzebne radzić, pomagać i inspirować , podsuwać pomysły warsztatowe. To , co nauczyciel mówi o pracy dziecka powinno być życzliwe i zachęcające do działania. Stworzenie właściwego , życzliwego klimatu wokół działalności ucznia jest podstawowym warunkiem powodzenia, bowiem tylko wtedy uczeń może pokonać wewnętrzne opory i szczerze wypowiedzieć się w formie plastycznej.

4. Omówienie prac - zakończenie zadania powinno polegać na omówieniu prac, w formie małej ekspozycji połączonej z rozmową na temat prac. Należy przy tym zachęcać dzieci do wypowiadania się na temat prac, uzasadniania dlaczego dana praca wzbudza ich zainteresowanie

• W podsumowaniu nauczyciel powinien zwrócić uwagę na prace wyróżniające się , następnie na te, które zawierają elementy osobistych poszukiwań oraz na te , które są poprawne i zgodne z omawianym tematem zajęć
• Prace wyróżniające się powinny być wyeksponowane najlepiej w passe - partout (prace typowo plastyczne) na wystawie klasowej
• Oceniając prace dzieci należy kłaść większy nacisk na pochwałę niż krytykę.

"W ocenianiu z plastyki chodzi o ukształtowanie postawy estetycznej, o umiejętność widzenia świata w kategoriach estetycznych nie o uporządkowaną i syntetyczną wiedzę z tego zakresu".( S. Szuman)

Kryteria oceniania prac plastycznych można ująć w następującą strukturę:

1. Ocena wytworu jako wartości estetycznej uwzględniająca:

• Temat pracy
• Kształt - proporcje, kierunki, zgodność czy niezgodność z typem charakterystycznym, konstrukcję;
• Kompozycję- wzajemny układ wszystkich elementów względem siebie, rozmieszczenie na płaszczyźnie lub w przestrzeni, harmonia układu, dynamika lub statyka;
• Kolorystykę - temperatura , relacja barw, lokalność lub abstrakcyjność zestawu, symbolika barw;
• Walor - światło - cień w tonacji jedno- lub wielobarwnej;
• Charakter środków wyrazowych - plam, linii, kresek, kropek, brył, faktury;
• Jedność ideową treści i formy, a więc ogólny wyraz wytworu.
  Taki rodzaj oceniania może być stosowany zaocznie w konkursach plastycznych , na zajęciach raczej nie należy go stosować.

2. Ocena postępów w pracy twórczej - w tym wypadku należy opierać się na systematycznej obserwacji osiągnięć dziecka. Analiza wytworów z zachowaniem chronologii czasowej może się wiązać z dziecka uzdolnieniami plastycznymi ucznia, jego pracowitością, a także z rozpoznanymi warunkami społeczno - wychowawczymi i materialnymi.
3. Bardzo ważne są również inne czynniki warunkujące poziom oceny ucznia :
   • Stosunek do zajęć i praca na nich;
   • Poziom poprzedniego przygotowania ucznia, jego zainteresowania i upodobania plastyczne, aktualne samopoczucie psychofizyczne.

   Ocenianie twórczości plastycznej i technicznej dzieci jest konieczne. Nauczyciel, powinien zabezpieczać i uodparniać dziecko przeciwko przypadkowym wpływom i wytwarzać wokół jego twórczości dobrą atmosferę, w której będzie ono mogło rozwijać choćby nieśmiałe zapowiedzi swojego talentu.

   Dobra atmosfera domowa i szkolna umożliwia swobodną wypowiedź dziecka , zgodną z rozwojem całej jego osobowości. Dziecko może przemawiać własnym językiem form i barw.

   Zasadniczym kryterium w postępowaniu dydaktycznym musi być respektowanie indywidualności i nie przeszkadzanie w ich rozwoju.

   LITERATURA:

   1. Bobrowska Ł. Karpidis K. Popek S, Plastyka w klasach początkowych, WSiP, Warszawa, 1975.
   2. Czerwosz Z., Dzieci lubią rysować, Instytut wydawniczy "Nasza Księgarnia", Warszawa 1986.
   3. Hohensee - Ciszewska H, Materiały Metodyczne do wychowania plastycznego w szkole podstawowej, Państwowe zakłady Wydawnictw Szkolnych, Warszawa, 1973.
   4. Lam W. Malarstwo dzieci w świetle współczesnych poglądów, Nasza Księgarnia, Warszawa 1967.
   5. Lewicka J. Czajkowski S., Zajęcia plastyczne z dziećmi klas początkowych, Nasza Księgarnia, Warszawa, 1964.
   6. Popek S., red, Metodyka zajęć plastycznych w klasach początkowych, WSiP, Warszawa, 1984.

   Wstecz