Konspekt zajęć
zintegrowanych dla klasy II
Krąg: WIELKANOCNE ŚWIĘTOWANIE
Temat dnia: Mokre święta
Zapis tematu w dzienniku lekcyjnym:
Dłuższe wypowiedzi dzieci na temat zwyczajów i
tradycji obchodzonych z okazji Świat Wielkanocnych na
podstawie zgromadzonych rekwizytów, ilustracji, notatki,
wierszy oraz doświadczeń uczniów. Tworzenie mapy pojęciowej
na temat: "Tradycje i zwyczaje wielkanocne". Zabawa słowna
"niedokończone zdania". Grupowe tworzenie karty świątecznej.
Mnożenie i dzielenie w zakresie 100 - mnożenie i
dzielenie przez 7.
Formy aktywności ucznia: polonistyczno-społeczna,
matematyczna, muzyczno-ruchowa, plastyczno-techniczna.
Cele:
Po zakończeniu zajęć uczeń:
- wymienia zwyczaje towarzyszące Świętom Wielkanocnym
w Polsce i potrafi o nich opowiedzieć;
- wzbogaci słownictwo o treści związane z tradycjami
wielkanocnymi;
- czyta cicho ze zrozumieniem oraz głośno płynnie
poprawnie;
- potrafi wybrać z tekstu istotne informacje;
- potrafi zredagować notatkę na dany temat w oparciu o
podane informacje;
- rozumie pojęcia: pisanka, kraszanka, naklejanka;
- rozumie treść czytanych wierszy;
- potrafi zastosować zdobytą wiedzę w praktyce;
- rozumie potrzebę właściwego zachowania się w "lany
poniedziałek";
- rozumie potrzebę kultywowania tradycji (ochrona przed
zapomnieniem, wzmacnianie więzi rodzinnej);
- oblicza iloczyny n 7 i odpowiadające im ilorazy w
zakresie 100;estetycznie wykonuje prace techniczne i
plastyczne;
- potrafi współdziałać w grupie;
- aktywnie uczestniczy w zajęciach.
Metody: krąg, pogadanka, pokaz, praktycznego działania,
aktywizujące: "metoda niedokończonych zdań", "mapa
mentalna", "elementy Ćwierćlandu", praca z
tekstem.
Formy pracy: grupowa jednolita i zróżnicowana,
indywidualna jednolita i zróżnicowana.
Środki dydaktyczne: karty pracy, informacje (teksty z
gazet), teksty wierszy o tematyce świątecznej, koperty
z listami dotyczącymi pracy w grupach, elementy
dekoracyjne na stół wielkanocny, ilustracje, plansze,
podpisy, rozsypanki wyrazowe, "Mały słownik języka
polskiego" pod red. Elżbiety Sobol.
Przebieg zajęć
1. Powitanie w kręgu - wysłuchanie piosenki pt. "Wielkanocny
kogut".
2. Podział na grupy - każda grupa otrzymuje jajeczka
w innym kolorze.
3. Rozszyfrowanie tematu zajęć (uczniowie nadal siedzą
w kręgu). Nauczyciel otwiera tablicę, na której
znajduje się 5 pisanek. Każda pisanka jest w innym
kolorze (tyle kolorów ile jest grup). Każde jajko
zawiera określone części mowy, ale na każdym jajku
znajduje się też część mowy, która nie pasuje do
innych. Należy ją odnaleźć, odwrócić na drugą
stronę i odczytać wyraz hasła. Poszczególne grupy
odnajdują kolejne wyrazy i tworzą hasło:
"Znamy tradycje i zwyczaje wielkanocne".
4. Przeczytanie głośne przez uczniów tematu zajęć.
Zwrócenie uwagi na aktywność i zachowanie uczniów.
5. Wyjaśnienie znaczenia słów "tradycja" i "zwyczaj"
- odczytanie z "Małego słownika języka polskiego"
(przypomnienie sposobu szukania haseł).
N-l pyta dzieci:
- Skąd wiecie np. jak dekorować stół świąteczny, o
tym , że trzeba święcić pokarmy i co wkłada się do
koszyczka?
- W jakim celu przekazujemy sobie tradycje z pokolenia na
pokolenie?
6. Rozmowa w kręgu, ukierunkowana pytaniami n-la, na
temat zwyczajów wielkanocnych - uczniowie opowiadają
o tym, jak obchodzą Wielkanoc w swoich domach.
7. Uczniowie odnajdują swój stolik za pomocą koloru
swojej pisanki, ponieważ na stolikach znajdują się
jajka w danych kolorach (jajka mogą być wykonane z
kolorowego brystolu i umocowane na słomkach). Dzieci
zajmują miejsca w grupach.
8. Każde dziecko na otrzymanej karteczce samoprzylepnej
pisze nazwę 1 zwyczaju wielkanocnego, który lubi
najbardziej.
N-l tworzy z uczniami mapę mentalną wokół tematu: "Zwyczaje
wielkanocne".
Uczniowie odczytują zwyczaje i przyklejają na tablicy.
9. Uczniowie otwierają zeszyty, piszą "W klasie",
datę i hasło lekcji "Znamy tradycje i zwyczaje
wielkanocne".
10. Nauczyciel odsłania na tablicy napisy ze zwyczajami
świątecznymi w danych kolorach. Uczniowie głośno je
czytają.
świąteczne porządki w domu
święcenie palemek
sianie owsa, rzeżuchy
robienie stroików wielkanocnych
malowanie pisanek
pieczenie mazurków i bab
święcenie jajek i potraw
dzielenie się święconym jajkiem
polewanie się wodą
wysyłanie kartek świątecznych z życzeniami
11. Nauczyciel odsłania ilustracje przedstawiające
wybrane zwyczaje wielkanocne i prosi po jednym dziecku z
każdej grupy. Dziecko ma za zadanie wybrać kartkę, w
kolorze swojej grupy, z odpowiednim tytułem i zawiesić
ją pod właściwym obrazkiem (utrwalenie znajomości
zwyczajów wielkanocnych).
12. Praca w grupach - n-l poleca, aby dzieci otworzyły
kopertę z kolejnym zadaniem dla grupy.
- Przeczytajcie podany wiersz i odpowiedzcie, jaki
zwyczaj .jest w nim opisany. Wybrane przez grupę dziecko
czyta wiersz i nazywa zwyczaj.
- Następnie dzieci wklejają teksty wierszy do zeszytów.
13. Nauczyciel odsłania świąteczny stół, na którym
oprócz rekwizytów (świątecznych symboli) leżą inne
przedmioty, które nie pasują do pozostałych.
Do stołu podchodzą uczniowie (po 1 z każdej grupy) i
wybierają przedmioty, które nie powinny znaleźć się
na wielkanocnym stole.
14. Praca z książką ("Z Ekoludkiem w szkole"kl. II
s. 87.).
Odczytanie nazw malowanych jajek i wyjaśnienie sposobu
ich wykonania. Podpisywanie jajek. Oglądanie wzorów na
zgromadzonych w klasie pisankach.
15. Zabawa ruchowa przy piosence "Wiosenny deszcz".
16. Praca w grupach:
- Na każdym stoliku znajduje się karta pracy. Jeśli
grupa wykona pracę prawidłowo, dowie się gdzie ukryty
został list dla grupy. Grupowy wyznaczy 1 osobę do
odszukania koperty.
Po odszukaniu koperty uczniowie pracują w grupach. Mają
za zadanie przeczytać dokładnie podany tekst i napisać
2-3 zdania o przeczytanej tradycji czy zwyczaju świątecznym.
- Po zakończonej pracy grupy prezentują głośno swoją
notatkę.
17. Skojarzenia wielkanocne. Do tablicy podchodzi uczeń
np. z grupy zielonych, wybiera jajko w swoim kolorze i
odczytuje rozpoczęte zdanie, napisane na jajku, które
należy dokończyć. Uczniowie z danej grupy podają
skojarzenia, aby dokończyć zdanie.
Przykładowe "niedokończone zdania":
a) Lubię święta za:
...................................................
b) Moje ulubione zwyczaje świąteczne to
.........................................
c) Wielkanocny stół
...................................................
d) Przygotowania do świąt
...............................................
e) Wielkanocne śniadanie
.............................................
18. Praca w grupach (koperta nr 3).
W kopercie znajdują się obrazki do pokolorowania związane
ze świętami oraz życzenia świąteczne w formie
rozsypanki. Każda grupa wykona teraz wspólnie dużą
kartę świąteczną naklejając obrazki i ułożone z
rozsypanki życzenia.
19. Prezentacja prac przez grupy.
20. Podsumowanie pracy.
O czym rozmawialiśmy na dzisiejszej lekcji?
W jakim celu przekazujemy sobie tradycje z pokolenia na
pokolenie?
Jak byłoby w czasie świąt, gdyby nie było tych
wszystkich zwyczajów?
20. Ocena pracy uczniów - ewaluacja zajęć.
Wszystkie grupy bardzo ładnie dzisiaj pracowały i
dlatego wszystkie dzieci dostaną w nagrodę pisankę .
Wkleicie ją teraz do zeszytu.
N-l pyta dzieci, kto jest zadowolony z dzisiejszej lekcji
(uczniowie podnoszą ręce).
ZAŁĄCZNIKI DO ZAJĘĆ
Święcenie palemek
Wielki Tydzień (ostatni tydzień przed Wielkanocą)
zaczyna się Niedzielą Palmową. Kiedyś nazywano ją
kwietną lub wierzbną. W tym dniu święciło się
Rózgi wierzbowe, gałązki bukszpanu, malin, porzeczek
- ozdabiano je kwiatkami, mchem, ziołami, kolorowymi
piórkami. Po poświęceniu palemki, biło się nią
lekko domowników, aby zapewnić im szczęście na cały
rok.
Zatknięte za obraz lub włożone do wazonów palemki
chroniły mieszkanie przed nieszczęściem i złośliwością
sąsiadów.
Obecnie święci się nie tylko gałązki, ale także
wielobarwne palmy (różnych rozmiarów od kilkunastu
centymetrów do kilku metrów) wykonane bardzo pomysłowo
przy pomocy rozmaitych materiałów.
Śmigus - dyngus
Lany poniedziałek, śmigus-dyngus - to zabawa, która
doskonale znamy.
To tradycyjnie czas polewania się wodą, która jest
symbolem żywiołu przywracającego życie na ziemi.
Oblewać można było wszystkich i wszędzie. Chłopcy
bezlitośnie polewali dziewczęta wodą, wrzucając je
nieraz nawet do sadzawek. Panny nie bardzo się broniły,
ponieważ uważano, że zmoczone tego dnia panny miały
większe szanse
na zamążpójście. A jeśli któraś się obraziła -
to nieprędko znalazła męża.
Jeśli w śmigus-dyngus panna do południa chodziła w
suchej odzieży uważano, że długo nie wyjdzie za mąż.
Malowanie pisanek
Ze świętami Wielkanocy najczęściej kojarzymy jajko.
Jest ono symbolem odradzającego się życia i wiosny.
Nie powinno ich zabraknąć w koszyku ze święconką.
Tradycja pisanek sięga daleko w przeszłość. Przez
lata zmieniały się sposoby barwienia i dekorowania jaj,
ale tradycja pozostała.
Kiedyś jajka dekorowano w celach magicznych. Robiły to
kobiety i dziewczęta, mężczyźni nawet nie mogli
przyglądać się tej czynności. Wierzono, że pisanka
ma niezwykłą moc. Umieszczona w oknie chroniła przed
uderzeniem pioruna. Pierwsze gotowe pisanki ofiarowywano
najbliższym, z chrześniakami na czele. Pozostałe
pisanki już poświęcone, zdobiły wielkanocny stół i
były rozdawane przybywającym w odwiedziny gościom.
Świąteczne porządki w domu
Wielki tydzień (ostatni tydzień przed Wielkanocą) to
dla większości z nas czas bardzo pracowity. Wszyscy
robią wielkie świąteczne porządki - sprzątają,
wymiatają kurze, myją okna, trzepią dywany.
Porządki te miały kiedyś znaczenie symboliczne.
W pierwszych dniach wiosny oczyszczało się domy z
zimowego kurzu i pajęczyn. Razem z zimowym kurzem
wymiatano z mieszkania zimę, a wraz z nią wszelkie zło
i choroby. Sprzątano, by przez szeroko otwarte okna i
drzwi weszła jasność i radość najpiękniejszej pory
roku - wiosny. Miało to wróżyć dostatek i szczęście
dla całej rodziny.
Święcenie pokarmów
Wielka sobota była dniem radosnego oczekiwania.
Koniecznie należało tego dnia poświęcić koszyczek, a
najczęściej wielki kosz z jedzeniem. Nie mogło w nim
zabraknąć baranka (symbolu Chrystusa Zmartwychwstałego),
mięsa i wędlin (na znak, że kończy się post).Święcono
też chrzan, masło -oznakę dobrobytu i kolorowe jajka
(symbol odrodzenia). Święconkę jadło się następnego
dnia, po rezurekcji. Tego dnia święcono też wodę.
Obecnie koszyczki są znacznie mniejsze. Wyściełamy je
białą serwetką i zielonymi gałązkami. Wkładamy po
odrobinie wszystkich najważniejszych dań. Prawie zawsze
jest w nim chleb, kiełbasa, sól, chrzan oraz oczywiście
pisanki.
DYNGUS PISANKI
Oblać kogoś w dyngus Choć pisanki z Cepelii
sprawi ci uciechę, są dla stołu ozdobą,
jeżeli oblany ja tam wolę pisanki
przyjmie to ze śmiechem. własnego wyrobu.
O BABIE WIELKANOC
Wyszła z formy baba, Nowe życie w przyrodzie nastaje,
wydęta jak bania. czego jajko symbolem jest trwałym.
Pewnie sobie szuka Jajkiem więc się podzielmy nawzajem,
większego mieszkania. bo tak każe obyczaj prastary.
MAZUREK
Hej, mazurek wielkanocny
Ma przeróżne zwrotki,
Lecz sens zawsze jest jednaki:
Słodki, słodki, słodki.
Opracowała:
Małgorzata Miłowicka
nauczycielka nauczania zintegrowanego
Szkoła Podstawowa nr 5 w Ełku